سید علی دلبری
چکیده
«ادراج» در متن حدیث به معنای درهمآمیختن سخن راوی با سخنان معصوم(ع) است که از دیرباز مورد توجه و دغدغۀ فقیهان بوده است. ازآنجاکه حتی تغییرات کوچک در متن حدیث ممکن است فقیه را از دستیابی به مقصود اصلی ...
بیشتر
«ادراج» در متن حدیث به معنای درهمآمیختن سخن راوی با سخنان معصوم(ع) است که از دیرباز مورد توجه و دغدغۀ فقیهان بوده است. ازآنجاکه حتی تغییرات کوچک در متن حدیث ممکن است فقیه را از دستیابی به مقصود اصلی معصوم(ع) بازدارد و منجر به اختلاف فتوا شود، بررسی پیامدهای فقهی ادراج اهمیت ویژهای دارد. این مقاله پس از مقدمهای که به طرح مسئله، پیشینه و توضیح ماهیت ادراج میپردازد، پیامدهای فقهی ادراج همچون ایجاد اضطراب، تعارض میان اخبار، اختلاف در فتاوای فقیهان، و ابهام و تغییر در معنای حدیث را بررسی میکند و نشان میدهد در فرض علم به ادراج، این پدیده مانع از تمسک به ظهور بدوی حدیث است، ولی احتمال ادراج، مانعی برای تمسک به ظهور ابتدایی آن محسوب نمیشود و این احتمال توسط اصالةالظهور منتفی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی به این نتیجه میرسد که روش فقیهان برای تشخیص اصالت متن حدیث عبارت است از بررسی نسخههای مختلف، تشکیل خانوادۀ حدیث، تحلیل محتوایی و سبک زبانی متن و مراجعه به نظرات عالمان.
