البرز محقق گرفمی؛ سید علی سجادیزاده؛ احمد مروارید
چکیده
یکی از فروع فقهی که روایات متعارضی درباره آن وجود دارد، مسئلۀ «تعمد بقاء بر جنابت تا اذان صبح ماه مبارک رمضان» است. فقیهان در مواجهه با این روایات، رویکردهای گوناگونی برگزیدهاند. این پژوهش به روش ...
بیشتر
یکی از فروع فقهی که روایات متعارضی درباره آن وجود دارد، مسئلۀ «تعمد بقاء بر جنابت تا اذان صبح ماه مبارک رمضان» است. فقیهان در مواجهه با این روایات، رویکردهای گوناگونی برگزیدهاند. این پژوهش به روش توصیفی - تحلیلی و با بهره از منابع اِسنادی در پی بازخوانی ادلۀ قرآنی، روایی و فقاهتی در دیدگاه فقیهان و ارائۀ استنباطی نوین از مجموع ادلۀ لفظی است. برای دست یافتن به این هدف پس از دستهبندی روایات، دیدگاه فقیهان با بیان پنج رویکرد به نقد آورده شده است. دیدگاه برگزیده بر اساس مفهومشناسی «تعمّد» در روایات و یافتن روایتی در قامت شاهد جمع برای رفع تعارض اخبار، سامان یافته است. بر اساس این برداشت، نیازی به حمل روایات بر تقیه، اعراض از برخی روایات و ترجیح شماری بر شمار دیگر نیست و تمامی روایات در روند استنباط فقهی، نقشآفرین میباشد. ارزیابی نوشتار آن است که عدم تعمد در تحصیل طهارت تا اذان صبح که برآمده از مواردی مانند خوابیدن ناشی از خستگی یا غفلت از گذشت زمان است، مبطل روزه نخواهد بود. در مواردی که شخص عامدانه، طهارت را به تأخیر بیندازد، افزون بر وجوب قضا، مکلف به امساک در همان روز و پرداخت کفاره نیز میباشد.