دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های فقه عبادی 2783-4034 7 12 2026 03 21 Analysis of the Influence of Conventional Presuppositions (Irtikāzāt) in Deriving Rulings of the Jurisprudence of Acts of Worship (Fiqh al-ʿIbādāt) تحلیل تأثیر ارتکازات در استنباط احکام فقه عبادات 127 154 2154 10.30513/jwd.2025.7589.1252 FA حسین عندلیب گروه معارف اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. سیدامیر سخاوتیان گروه معارف اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. Journal Article 2025 10 10 This research aims to examine and analyze the influence of conventional presuppositions (<em>Irtik</em><em>āzāt ʿUrfī</em>) in deriving the rulings of the jurisprudence of acts of worship (<em>Fiqh al-</em><em>ʿIbādāt</em>). The main research question is: "What influence do conventional presuppositions have in deriving the rulings of the jurisprudence of acts of worship?" The findings of this research, conducted using a descriptive-analytical method, indicate that the Sacred Lawgiver (<em>Sh</em><em>āriʿ Muqaddas</em>) has considered the presuppositions and understanding of people regarding words when expressing rulings as well as religious teachings. The words used in the language of narrations and legal evidences are employed in their ordinary conventional meanings. Where the Wise Lawgiver establishes a new construct regarding which the convention has a different understanding or is fundamentally unfamiliar, He has proceeded to clarify and define the dimensions and angles of that newly established term. Therefore, the principle in understanding the words of religious texts is conventional understanding, and what is embedded in the conventional presupposition of the meaning of words serves as the criterion for interpretation and derivation. Among the most important results of this research is that "conventional presupposition" is a contextual non-verbal indicator that must be taken into account when interpreting and deriving a ruling from legal evidences. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل تأثیر اتکازات عرفی در استنباط احکام فقه عبادات سامان یافته است. پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که «ارتکازات چه تأثیری در استنباط احکام فقه عبادات دارند؟» یافته‌های پژوهش، که به روش توصیفی - تحلیلی انجام شده است، حاکی از آن است که شارع مقدس در بیان احکام و همچنین معارف دینی به ارتکاز و فهم مردم از واژگان توجه داشته است و کلمات به‌کارگرفته‌شده در لسان روایات و ادلۀ شرعی را در همان معانی عرفی خود به کار برده است. شارع حکیم اگر در جایی تأسیس جدیدی دارد که عرف در آن خصوص، فهمِ دیگری دارد یا اساساً برای عرف ناآشناست، اقدام به تبیین و تعریف ابعاد و زوایای آن واژۀ تأسیسی کرده است. بنابراین اصل در فهم واژگان متون دینی، فهم عرف است و آنچه در ارتکاز عرف از معنای واژگان نقش بسته است معیار برای تفسیر و استنباط است. از جمله مهم‌ترین نتایج این پژوهش آن است که «ارتکاز عرف» قرینۀ لُبّی است که در هنگام تفسیر و استنباط حکم از ادلۀ شرعی باید مورد لحاظ قرار گیرد. https://jwd.razavi.ac.ir/article_2154_a6057481fa6a52a802908bb6b9cf66b3.pdf