دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های فقه عبادی 2783-4034 7 12 2026 03 21 The Ruling on Prostration of Forgetfulness (Sajdat al-Sahw) for Every Unintentional Addition or Omission حکم سجدۀ سهو برای هر زیاده و نقیصۀ غیرعمدی 33 66 2261 10.30513/jwd.2026.7647.1261 FA امید اسلم‌بخش طلبۀ مقطع خارجی تخصصی، مجتمع عالی فقه و علوم اسلامی، قم، ایران؛ دانشجوی دکتری فلسفۀ تعلیم و تربیت، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران. Journal Article 2025 10 19 One of the important and disputed issues in Imami jurisprudence from ancient times to the present is the instances in which the Prostration of Forgetfulness (<em>Sajdat al-Sahw</em>) becomes obligatory due to errors in prayer. Despite the practical significance of this topic, no independent research has comprehensively examined all its dimensions. Given the breadth of this discussion, the present study is dedicated to examining one of its branches: the ruling of the Prostration of Forgetfulness for every unintentional addition or omission. The main research question is: what is the ruling of the Prostration of Forgetfulness for every unintentional addition or omission? On this matter, the views of jurists are highly diverse and sometimes contradictory. This research employs a descriptive-analytical method and, considering new critiques and arguments on the evidences and resolving the conflict of evidences in a novel manner, addresses the issue. The findings indicate that among the narrations affirming obligation (<em>Wuj</em><em>ūb</em>), those that are complete in terms of textual indication suffer from chain of transmission (<em>Sanad</em>) issues. On the other hand, the reason for the non-obligation of the prostration of forgetfulness is complete. The widespread renown and indeed the consensus (<em>Ijm</em><em>āʿ</em>) of the early jurists, as well as the principle (<em>A</em><em>ṣl</em>), oppose obligation. There is also no valid evidence for recommendation (<em>Isti</em><em>ḥbāb</em>), nor does obligatory precaution have any place. Therefore, it is not the case that every unintentional addition or omission necessitates the Prostration of Forgetfulness. یکی از مسائل مهم و مورد اختلاف در فقه امامیه از قدیم تاکنون، موارد وجوب سجدۀ سهو در نماز است. با وجود اهمیت عملی این موضوع، تاکنون پژوهش مستقلی که به طور جامع به بررسی همۀ ابعاد آن بپردازد، صورت نگرفته است. با توجه به گستردگی این بحث، تحقیق حاضر به بررسی یکی از شاخه‌های آن اختصاص یافته است: حکم سجدۀ سهو به سبب هر زیاده و نقیصۀ غیرعمدی. پرسش اصلی این پژوهش آن است که حکم سجدۀ سهو برای هر زیاده و نقیصۀ غیرعمدی چیست؟ در این زمینه دیدگاه فقها بسیار متنوع و گاه متعارض است. در تحقیق حاضر از روش توصیفی - تحلیلی استفاده شده و با توجه به نقض و ابرامات جدید در ادله و حل تعارض ادله به شیوه‌ای نو به حل مسئله پرداخته شده‌است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در بین روایات مثبِت وجوب، آنچه از نظر دلالی تام است، مشکل سندی دارد. از طرف دیگر، دلیل عدم وجوب سجدۀ سهو، تام است. شهرت و بلکه اجماع قدما و اصل نیز مخالف وجوب است. دلیل معتبری برای استحباب نیز موجود نیست و احتیاط واجب نیز جایگاهی ندارد. بنابراین، چنین نیست که هر زیاده و نقیصۀ غیرعمدی سبب وجوب سجدۀ سهو باشد. https://jwd.razavi.ac.ir/article_2261_9a5ed075ec4b0544a7ea2aff016a394d.pdf