تأملی در ادله و فتاوی مفطر بودن رساندن غبار و دود به حلق

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی

2 مدرسه علمیه اسلام شناسی

10.30513/jwd.2021.977.1018

چکیده

مشهور فقها حکم به مفطر بودن «رساندن غبار غلیظ به حلق» داده‌اند و بیشتر مراجع معاصر بنا بر احتیاط واجب آن را مفطر می‌دانند. اما این مسأله فروعات و ادله‌ی مختلفی دارد که به مناسبت آنها، نظرات فقها نیز مختلف می‌شود. فرع اول مسأله، قید غلظت غبار یا اطلاق آن و فرع دوم آن، الحاق دود و بخار به غبار است. در میان ادله، ظاهرا روایت سلیمان مروزی دلیل اصلی این حکم بوده است. اما وجود اصالت اطلاق و تعارض روایت عمرو بن سعید با روایت سلیمان مروزی، دو چالش مهم در دلالت روایت سلیمان ایجاد می‌کند. همچنین الحاق رساندن غبار غلیظ به حلق، به مفطر اصلی اکل و شرب یا عدم الحاق آن مطرح است که در اصل مسأله تاثیر دارد. به نظر می‌رسد حکم احتیاط واجب از سوی فقها، راهی برای احتیاط حَسَن و تخلّص از این ابهامات است. با بررسی این فروعات و ادله به این نتیجه رسیده‌ایم که اگرچه حکم احتیاط واجب برای مفطر بودن غبار و دخان و بخار، به عنوان یک مفطر مستقل شهرت دارد اما بسیار مشکل است.

کلیدواژه‌ها