اطلاق مقامی و تأثیر آن در گزاره های فقه عبادی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 طلبه سطح چهار حوزه علمیه قم، قم، ایران.

2 طلبه سطح سه حوزه علمیه خراسان، مشهد، ایران.

10.30513/jwd.2025.7058.1219

چکیده

یکی از اقسام اطلاق که در کلمات فقها و اصولیون به کار رفته است، اطلاق‌ مقامی است که ریشه این نوع از اطلاق را در مقام متکلّم باید بررسی کرد. هر گاه بتوان به وسیله قرائنی، حالت متکلّم در مقام متناسب با شأن او احراز و اثبات شود و حجّت نیز از ناحیه دیگری تمام نشده باشد؛ از طرف دیگر، سکوتی از جانب شارع، نسبت به قیود مغفولٌ عنه در نزد عموم مکلّفین وجود داشته باشد، دلالتی برای سکوت در جهت کشف مطلوب متکلّم حاصل می‌شود. هدف این پژوهش آن است که بتواند نشان دهد که اطلاق مقامی چگونه می‌تواند برای فقیه متکفّل استنباط، در عملیّات اجتهادی وی تأثیر گذار باشد. در این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی، ماهیّت اطلاق مقامی و جایگاه آن، ادلّه حجیّت و برخی ازتطبیقات فقهی آن در ابواب عبادات مورد بررسی قرار گرفته و روشن شده است که مبنای اصولی اطلاق مقامی، عدم وجوب قصد مرتبه ای خاص از مراتب قصد قربت در نیّت نماز، عدم تعلّق خمس به خراج اراضی مفتوحة العنوة و مبدأ بودن زمان کسب سود در آغاز سال خمسی برای احتساب مؤونه زائده را نتیجه می دهد. این گزاره های فقهی، برخی از مواردی است که در این پژوهش نشان داده شده است که اطلاق مقامی در نحوه استنباط و یا گاهی در حکم مستنبَط آنها، تأثیرگذار خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An exploration of the topic Etlagh maghami and Its impact on the propositions of worship jurisprudence.

نویسندگان [English]

  • Hamidreza Maarefi Zanjani Asl 1
  • ali saeedifazel 2
1 Level Four Seminary Student, Seminary of Qom, Qom, Iran.
2 Level Three Seminary Student, Seminary of Khorasan, Mashhad, Iran.
چکیده [English]

One of the types of"Etlagh"used in the words of jurists and uṣūlīyū is Etlagh maghami,and the root of this type of Etlagh in the position of the speaker should be examined.Whenever it is possible to establish and prove,by means of evidence, the status of the speaker in a position commensurate with his status and the argument from another side is not complete,On the other hand, if there is silence in this position regarding the limitations that are ignored by the general public, there is an implication for silence in order to discover the desired goal of the speaker.The purpose of this research is to show how the Etlagh maghami can be effective for the jurist who is responsible for inference in his ijtihad operations.

In this study,using the descriptive-analytical method, the nature of Etlagh maghami,position, the evidence of authenticity,and some of its jurisprudential applications in the chapters of worship have been examined, and it has been clarified that the fundamental basis of Etlagh maghami is the lack of the obligation to intend a specific level of intention of proximity in the intention of prayer,the non-attachment of khums to the tribute of open lands.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Applicability
  • Restriction
  • Etlagh Maghami
  • Neglected adverb
  • Position of expression
  • Legislative silence
  • Necessary purpose