تحلیل حکمت تشریع کفاره از منظر قرآن کریم

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم قرآن و تفسیر، دانشکده علوم قرآنی بجنورد، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم قرآن و تفسیر، دانشکده علوم قرآنی مشهد، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.

10.30513/jwd.2025.6598.1204

چکیده

یکی از مهم‌ترین اهداف خلقت انسان، عبادت و عبودیت است و عبادت و بندگی خداوند، جز از طریق عمل به احکام الهی امکان‌پذیر نیست. خداوند متعال برای جبران کردن مخالفت با این احکام، از روی لطف، جایگزین‌ها و جریمه‌هایی را قرار داده تا محوکننده یا تخفیف‌دهنده‌ اثر دنیوی و اخروی این مخالفت باشد. مهم‌ترین مصداق این جایگزین‌ها در احکام عبادی، «کفاره» است که فقهای اسلامی در ابواب گوناگون فقهی مانند حج و صوم و... درباره حدود و کیفیت و کمیت آن به تفصیل سخن گفته‌اند. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با کمک اسناد علمی کتابخانه‌ای، درصدد کشف و تحلیل حکمت‌های تشریع کفاره برای برخی از نافرمانی‌های دینی با محوریت قرآن کریم است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد در قرآن کریم کفاره مصادیق عام و خاصی دارد و اسرار پرشماری در تشریع آن نهفته است. راقمان این سطور با واکاوی آیات قرآنی حکمت کفاره را به مواردی از قبیلِ حفظ دین، تحصیل تقوا، جلب منفعت و دفع ضرر، خردورزی، سپاسگزاری و پندپذیری، طهارت و پاکی، اصلاح امور، زدودن آثار گناه و بازدارندگی از نافرمانی مجدد، تحلیل نموده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analyzing the Wisdom of Legislating Atonement from the Perspective of the Holy Quran

نویسندگان [English]

  • Mahdi Arianfar 1
  • Sara shekofteh 2
1 Assistant Professor, Department of Quranic Sciences and Interpretation, Faculty of Quranic Sciences, Bojnord, University of Quranic Sciences and Studies, Qom, Iran.
2 Master’s Graduate in Quranic Sciences and Interpretation, Department of Quranic Sciences and Interpretation, Faculty of Quranic Sciences, Mashhad, University of Quranic Sciences and Studies, Qom, Iran.
چکیده [English]

One of the most important goals of human creation is worship and servitude, and worship and servitude to God is not possible except through the practice of divine commandments. To compensate for the opposition to these commandments, God Almighty has graciously provided alternatives and penalties to eliminate or mitigate the worldly and hereafter effects of this opposition. The most important example of these alternatives in worshipful commandments is "expiation," which Islamic jurists have discussed in detail in various chapters of jurisprudence such as Hajj and fasting, etc. The present study, using a descriptive and analytical method and with the help of scientific library documents, seeks to discover and analyze the wisdom of legislating expiation for some religious disobediences centered on the Holy Quran. The findings of the study show that in the Holy Quran, expiation has general and specific examples, and numerous secrets are hidden in its legislation. The authors of these lines, by analyzing the Quranic verses, have analyzed the wisdom of atonement into such things as: preserving religion, acquiring piety, attracting benefit and warding off harm, being wise, being grateful and accepting advice, purity and cleanliness, reforming affairs, removing the effects of sin, and deterring from repeated disobedience.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Legislation of atonement
  • wisdom of atonement
  • Holy Quran
  • acts of atonement
  • philosophy of rules
  • religious rules