نوع مقاله : علمی ترویجی
نویسنده
استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی شهید مطهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی نیابت در استخاره از منظر فقه امامیه میپردازد. این نگارش که با روش توصیفی- تحلیلی سامان یافته، نشان میدهد که اجماع فقها بر جواز اصل نیابت در استخاره استوار است و این حکم بر مبنای ماهیت استخاره بهعنوان نوعی دعا و طلب خیر، عدم وجود منع صریح شرعی، و سیرۀ مستمر ائمه(ع) و متشرعه بنا شده است. در ادامه، شرایط نایب (استخارهگیرنده) از جمله بلوغ، عقل، ایمان، و صفات کمالی نظیر تقوا، حضور قلب و آگاهی از آداب استخاره، بررسی شده و در مورد مستخیر (کسی که استخاره برای او انجام میشود)، عدم شرطیت اطلاع و اذن وی، اما لزوم وجود حیرت واقعی او، مورد تأکید قرار گرفته است. در نهایت، حکم فقهی نیابت در استخاره از طریق ابزارهای نوین تبیین شده است. نتایج نشان میدهد که این ابزارها تنها در صورتی معتبرند که واسطهای برای ارتباط با یک نایب حقیقی (انسان) باشند و نه صرفاً الگوریتمهای نرمافزاری.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
A jurisprudential study of proxy in istikhara and the conditions and limits of its permissibility
نویسنده [English]
- mahdi ebadi
Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Shahid Motahari Faculty of Theology and Islamic Studies, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]
The present study examines the principle of proxy in istikhara from the perspective of Imami jurisprudence. This writing, which is organized with a descriptive-analytical method, shows that the consensus of jurists is based on the permissibility of the principle of proxy in istikhara, and this ruling is based on the nature of istikhara as a type of prayer and seeking good, the absence of an explicit religious prohibition, and the continuous practice of the Imams (a.s.) and the religious scholars. In the following, the conditions of the proxy (the one receiving istikhara), including maturity, intellect, faith, and perfect qualities such as piety, presence of heart, and awareness of the etiquette of istikhara, are examined, and in the case of the mustakhir (the one for whom istikhara is performed), the absence of the condition of his knowledge and permission, but the necessity of his real astonishment, is emphasized.
Finally, by entering into the discussions of the newly introduced issues, the jurisprudential ruling of proxy in istikhara has been explained through modern tools such as telephones, the Internet, and applications. The results show that these tools are only valid if they are a medium for communicating with a real (human) proxy and not simply software algorithms or artificial intelligence.
کلیدواژهها [English]
- Proxy
- istikhara
- Imamiyya jurisprudence
- online istikhara
)